የShamo Bet ኃላፊነት ያለው ጨዋታ መመሪያ፡ የራስ-ገደብ መሣሪያዎች፣ የዕድሜ ማረጋገጫ እና የድጋፍ መንገዶች በኢትዮጵያ

የኃላፊነት ጨዋታ መሠረታዊ መርሆዎች በShamo Bet

ኃላፊነት ያለው ጨዋታ ማለት ተጫዋቹ በጊዜው፣ በገንዘቡ እና በስሜቱ ላይ ሙሉ ቁጥጥር ያለው መሆኑ ነው። Shamo Bet ይህንን ለመደገፍ መሣሪያዎችን ያቀርባል፤ የመጨረሻው ውሳኔ ግን የተጫዋቹ ነው።

• ውርርድ መዝናኛ ብቻ ነው፤ ትርፍ ዋስትና የለውም።
• የሚያጡትን ገንዘብ ብቻ ይጠቀሙ።
• የቤት ኪራይ፣ የምግብ፣ የትምህርት እና የብድር ገንዘብ ለውርርድ አይዋል።
• ከመጀመርዎ በፊት የጊዜ እና የገንዘብ ገደብ ያስቀምጡ።
• ኪሳራን ለመመለስ ድርሻ አይጨምሩ።
• ከ18 ዓመት በታች ያሉ ሰዎች መጫወት አይችሉም።

ለምን ገደብ ማስቀመጥ አስፈላጊ ነው

ውርርድ በተፈጥሮው አደገኛ ነው፤ ቤቱ ሁልጊዜ በረጅም ጊዜ ጥቅም አለው። ገደብ በስሜት ከሚደረጉ ውሳኔዎች ይጠብቃል። ገደቡን ሲረጋጉ ማስቀመጥ ከጨዋታ በኋላ ከመወሰን የተሻለ ነው።

የShamo Bet ቁርጠኝነት

መድረኩ የዕድሜ ማረጋገጫ፣ የራስ-ገደብ መሣሪያዎች፣ ግልጽ የጉርሻ ሁኔታዎች እና የ24 ሰዓት ድጋፍ ይሰጣል። እነዚህ መሣሪያዎች በመለያ ቅንብሮች ውስጥ ይገኛሉ።

በShamo Bet ላይ የሚገኙ የራስ-ገደብ መሣሪያዎች

የራስ-ገደብ መሣሪያዎች ተጫዋቹ በጨዋታ ላይ የሚያጠፋውን ገንዘብ እና ጊዜ ለመቆጣጠር ይረዳሉ። ሁሉም በመለያ ቅንብሮች ውስጥ ሊነቁ ይችላሉ።

የተቀማጭ ገደብ እንዴት ይዋቀራል

የተቀማጭ ገደብ ገንዘብ ወደ መለያ የሚገባበትን መጠን ይገድባል። ገደብ ሲቀንሱ ወዲያውኑ ይተገበራል፤ ሲጨምሩ ግን ለደህንነት ሲባል የመጠበቅ ጊዜ ሊኖር ይችላል።

1. 1ወደ መለያዎ ይግቡ።
2. 2«መገለጫ» እና ከዚያ «ኃላፊነት ያለው ጨዋታ» ክፍልን ይክፈቱ።
3. 3«የተቀማጭ ገደብ» ን ይምረጡ።
4. 4ጊዜውን ይምረጡ፡ በቀን፣ በሳምንት ወይም በወር።
5. 5መጠኑን በETB ያስገቡ፤ ዝቅተኛው ተቀማጭ 50 ETB መሆኑን ያስታውሱ።
6. 6«አስቀምጥ» ን ይጫኑ።

የኪሳራ ገደብ እና የክፍለ ጊዜ አስታዋሽ

የኪሳራ ገደብ ከተቀማጭ ገደብ የተለየ ነው፤ የሚሰላው ካሸነፉት እና ከተሸነፉት መካከል ባለው ልዩነት ነው። የክፍለ ጊዜ አስታዋሽ ደግሞ በጨዋታ ያሳለፉትን ጊዜ ያሳያል፤ ይህም ጊዜን መርሳት እንዳይኖር ይረዳል።

የወርሃዊ በጀት እና የገደብ ምሳሌዎች በETB

በጀት ከገቢዎ ላይ ከመሠረታዊ ወጪዎች በኋላ የሚተርፍ ገንዘብ ብቻ መሆን አለበት። ከታች ያሉት ምሳሌዎች ለመረዳት ብቻ የተሰጡ ናቸው፤ እያንዳንዱ ተጫዋች የራሱን ሁኔታ ማገናዘብ አለበት።

የበጀት ደንቦች

• ወርሃዊ በጀትዎ ከተረፈ ገቢዎ ከ5 እስከ 10 በመቶ እንዳይበልጥ ያድርጉ።
• የአንድ ውርርድ ድርሻ ከወርሃዊ በጀትዎ ከ5 በመቶ በላይ አይሁን።
• በጀቱ ሲያልቅ እስከሚቀጥለው ወር ይጠብቁ።
• የተሸነፈውን በሌላ ገንዘብ ለመመለስ አይሞክሩ።

ዝቅተኛ ድርሻ ጥቅም

ዝቅተኛው ውርርድ 5 ETB በመሆኑ ትናንሽ ድርሻዎች መጠቀም ይቻላል። የቀጥታ ካሲኖ ጠረጴዛዎች ከ10 ETB ይጀምራሉ። አነስተኛ ድርሻ ጨዋታን ረዘም ላለ ጊዜ እና በዝቅተኛ ስጋት መዝናናት ያስችላል።

ጊዜያዊ እረፍት እና ራስን ማግለል

ጨዋታው ቁጥጥር እየወጣ እንደሆነ ከተሰማዎት ከመድረኩ ለጊዜው ወይም ለረጅም ጊዜ መራቅ ይችላሉ። እነዚህ መሣሪያዎች ስሜታዊ ውሳኔን ለመከላከል የተዘጋጁ ናቸው።

ጊዜያዊ እረፍት እንዴት ይነቃል

1. 1«ኃላፊነት ያለው ጨዋታ» ክፍልን ይክፈቱ።
2. 2«ጊዜያዊ እረፍት» ን ይምረጡ።
3. 3ቆይታውን ከ24 ሰዓት እስከ 90 ቀናት ውስጥ ይምረጡ።
4. 4ውሳኔውን ያረጋግጡ።

እረፍቱ ከጀመረ በኋላ በጊዜው አይቋረጥም። በሂሳቡ ላይ ቀሪ ገንዘብ ካለ ከማረጋገጫ በኋላ ማውጣት ይችላሉ።

ራስን ማግለል የሚሠራው እንዴት ነው

ራስን ማግለል ከ6 ወር ጀምሮ ዘላቂ የመለያ መዝጋት ነው። በዚህ ጊዜ የገበያ መልዕክቶች ይቆማሉ፤ አዲስ መለያ መክፈትም አይፈቀድም። የሚያልቅበትን ጊዜ ካለፈ በኋላ መለያውን ለመክፈት ድጋፍን ማነጋገር እና የተወሰነ የመቀዝቀዣ ጊዜ መጠበቅ ያስፈልጋል።

ከሌሎች ድረ-ገጾችም መራቅ

ራስን ማግለል የሚሠራው በShamo Bet ላይ ብቻ ነው። ጨዋታ ችግር ሆኖብዎ ከሆነ በሌሎች የውርርድ ድረ-ገጾች ላይም መለያዎን ይዝጉ ወይም የማገጃ መተግበሪያ ይጠቀሙ።

የዕድሜ ማረጋገጫ እና የታዳጊዎች ጥበቃ

በShamo Bet ላይ መጫወት የሚችሉት 18 ዓመት እና ከዚያ በላይ የሆኑ ብቻ ናቸው። ዕድሜ በምዝገባ ወቅት ይገለጻል፤ ገንዘብ ከማውጣት በፊት በሰነድ ይረጋገጣል።

የታዳጊዎች ጥበቃ ለወላጆች

• የስልክ፣ የTelebirr እና የባንክ መተግበሪያ ፒን ኮዶችን ለልጆች አያጋሩ።
• ልጆች በሚጠቀሙባቸው መሣሪያዎች ላይ የወላጅ ቁጥጥር ያብሩ።
• ከ18 ዓመት በታች ሰው መለያ መክፈቱ ከተደረሰበት መለያው ይዘጋል።
• ስለ ኦንላይን ውርርድ አደጋዎች ከልጆች ጋር ክፍት ውይይት ያድርጉ።

አንድ ተጫዋች አንድ መለያ

አንድ ሰው አንድ መለያ ብቻ ሊኖረው ይችላል። ብዙ መለያ መክፈት ገደቦችን ለማምለጥ የሚደረግ ሙከራ ተደርጎ ይቆጠራል፤ መለያዎቹ ሊታገዱ ይችላሉ። የመለያው ስም በሰነዱ እና በTelebirr ወይም በባንክ ሂሳቡ ላይ ካለው ጋር አንድ መሆን አለበት።

ጉርሻዎችን በኃላፊነት መጠቀም

ጉርሻ ተጨማሪ መዝናኛ እንጂ የነፃ ገንዘብ ዋስትና አይደለም። ሁሉም ጉርሻዎች የውርርድ ሁኔታ አላቸው፤ ሁኔታውን ሳያነቡ መቀበል ብዙ ጊዜ ወደ ከተጠበቀው በላይ ወደ መወራረድ ይመራል።

ጉርሻ ከመቀበል በፊት የሚጠየቁ ጥያቄዎች

• የውርርድ ሁኔታውን በተመደበው ጊዜ ውስጥ ማሟላት እችላለሁ?
• ሁኔታውን ለማሟላት ከበጀቴ በላይ ማውጣት ይኖርብኛል?
• ከጉርሻ ጋር አንድ ውርርድ ከፍተኛ 1,000 ETB መሆኑን አውቃለሁ?
• ጉርሻውን ባልቀበል ይሻለኛል?

ጉርሻ መውሰድ አስገዳጅ አይደለም። ሁኔታዎቹ ከበጀትዎ ጋር የማይስማሙ ከሆነ ባይወስዱት ይሻላል።

ካሽባክ እና ኪሳራ ማሳደድ

ሳምንታዊ ካሽባክ ኪሳራን በከፊል የሚመልስ ቢሆንም ኪሳራውን ለማካካስ ብቻ መወራረድ ትልቅ ስህተት ነው። ካሽባክ የሚሰጠው በተጣራ ኪሳራ ላይ ነው፤ ተጨማሪ ለመሸነፍ ምክንያት መሆን የለበትም።

ክፍያዎችን በመጠቀም የበጀት ቁጥጥር

በኢትዮጵያ የሞባይል ገንዘብ መጠቀም ተቀማጭ ማድረግን ፈጣን ያደርጋል፤ ይህ ደግሞ ያለማሰብ ተቀማጭ ማድረግን ሊያበረታታ ይችላል። ስለዚህ የክፍያ ገደቦችን እና ለራስዎ የሚያስቀምጡትን ህጎች ማወቅ ያስፈልጋል።

የመድረኩ የማውጣት ገደቦች

የቀን ከፍተኛ ማውጫ 300,000 ETB፣ ሳምንታዊው 1,000,000 ETB ነው። እነዚህ ገደቦች ለደህንነት የተቀመጡ ናቸው፤ ከራስዎ የበጀት ገደብ ጋር መምታታት የለባቸውም። የራስዎ ገደብ ከእነዚህ እጅግ ዝቅተኛ መሆን አለበት።

የገንዘብ አያያዝ ምክሮች

• ለውርርድ የተለየ የTelebirr ወይም የባንክ ሂሳብ አይክፈቱ፤ ዋና ሂሳብዎን ከመጠቀም ይልቅ በወር የተወሰነ መጠን ብቻ ያስገቡ።
• ከገንዘብ ማውጣት በኋላ ወዲያውኑ እንደገና ተቀማጭ አያድርጉ።
• ብዙ ጊዜ ማሸነፍ ሲጀምሩ ከፊሉን ይውሰዱ።
• በስልክዎ ላይ የክፍያ መተግበሪያ ፒን ኮድ ለማንም አይስጡ።

የችግር ቁማር ምልክቶች

ቁማር ችግር ሲሆን ቀስ በቀስ ይጀምራል፤ ብዙ ጊዜ ተጫዋቹ ራሱ አይገነዘበውም። ከታች ያሉትን ምልክቶች በወቅቱ ማወቅ እና እርምጃ መውሰድ አስፈላጊ ነው።

ራስን መፈተሽ

እነዚህን ጥያቄዎች ለራስዎ ይጠይቁ፡

• ካቀድኩት በላይ ገንዘብ ወይም ጊዜ አጠፋለሁ?
• ኪሳራዬን ለመመለስ እጫወታለሁ?
• ስለ ጨዋታዬ ለቤተሰቤ እዋሻለሁ?
• ሳልጫወት ስቀር እረበሻለሁ?
• ለጨዋታ ገንዘብ ተበድሬያለሁ?

ሁለት ወይም ከዚያ በላይ መልሶች «አዎ» ከሆኑ ወዲያውኑ እረፍት ይውሰዱ እና ከታማኝ ሰው ወይም ከባለሙያ ጋር ይነጋገሩ።

ወዲያውኑ ሊወሰዱ የሚገቡ እርምጃዎች

1. 1ጨዋታውን ያቁሙ እና ከመሣሪያው ይራቁ።
2. 2የጊዜያዊ እረፍት ወይም ራስን ማግለል ያግብሩ።
3. 3የተቀማጭ ገደብ ወደ ዝቅተኛ ደረጃ ይቀንሱ።
4. 4የተቀመጡ የክፍያ ዝርዝሮችን ከመለያው ያስወግዱ።
5. 5ለቤተሰብ አባል ወይም ለታማኝ ጓደኛ ይንገሩ።

ለቤተሰብ እና ለወዳጆች የሚሆን መመሪያ

ቁማር በተጫዋቹ ብቻ ሳይሆን በቤተሰቡም ላይ ተጽዕኖ ያሳድራል። ቤተሰብ እና ጓደኞች ቀደም ብለው ምልክቶችን ሊያስተውሉ ይችላሉ።

• ሳይፈርዱ እና ሳይወቅሱ በረጋ ሁኔታ ያነጋግሩ።
• የገንዘብ ችግሮችን ተጫዋቹ ራሱ እንዲፈታ አያድኑት፤ ዕዳውን በራስዎ መክፈል ባህሪውን ሊያጠናክር ይችላል።
• የራስን የባንክ እና የሞባይል ገንዘብ መረጃ ይጠብቁ።
• ተጫዋቹ ራሱን እንዲያገል ወይም ባለሙያ እንዲያገኝ ያበረታቱ።
• ስለ ራስዎ ደህንነት እና ስሜት ይጠንቀቁ፤ ለራስዎም ድጋፍ ይፈልጉ።

ባለሙያ እርዳታ የሚገኝበት ቦታ

በኢትዮጵያ የአእምሮ ጤና አገልግሎት በመንግሥት እና በግል ሆስፒታሎች ይሰጣል። በአዲስ አበባ የሚገኘው የአማኑኤል የአእምሮ ስፔሻላይዝድ ሆስፒታል ከዋና ዋና አማራጮች አንዱ ነው። ቁማር ጋር በተያያዘ ድብርት፣ ጭንቀት ወይም የገንዘብ ችግር ካለ የሕክምና ባለሙያ ማማከር ይመከራል።

የኢትዮጵያ ህጋዊ ሁኔታ እና የተጫዋች መብቶች

በኢትዮጵያ የሎተሪ እና የቁማር እንቅስቃሴዎች በብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር እና በሚመለከታቸው የፌዴራል ህጎች ክትትል ስር ናቸው። የክፍያ አገልግሎቶች እና የሞባይል ገንዘብ ደግሞ በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ደንቦች ይመራሉ። Shamo Bet ለኢትዮጵያ ተጫዋቾች ሲሰራ እነዚህን ደንቦች እና የማንነት ማረጋገጫ መስፈርቶችን ያከብራል።

የተጫዋች መብቶች

• ስለ ጉርሻ ሁኔታዎች ግልጽ መረጃ የማግኘት መብት።
• የራስ-ገደብ መሣሪያዎችን በነፃ የመጠቀም መብት።
• ቅሬታ ለድጋፍ ቡድን የማቅረብ መብት።
• የግል መረጃዎ እንዲጠበቅ የመጠየቅ መብት።
• የተሰረዘ ወይም የተራዘመ ግጥሚያ ውርርድ በ1.00 ዕድል እንዲመለስ የመጠበቅ መብት።

የተጫዋች ኃላፊነቶች

ትክክለኛ መረጃ መስጠት፣ መለያን ለሌላ ሰው አለማጋራት፣ የአካባቢ ህጎችን ማክበር እና የአሸናፊነት ግብር ግዴታዎችን ማወቅ የተጫዋቹ ኃላፊነቶች ናቸው።

የደንበኛ ድጋፍ ለኃላፊነት ጨዋታ ጥያቄዎች

የድጋፍ ቡድኑ በአማርኛ እና በእንግሊዝኛ በቀን 24 ሰዓት ይሠራል። ስለ ገደቦች፣ እረፍት ወይም ራስን ማግለል ሲጠይቁ ጥያቄዎ በቅድሚያ ይስተናገዳል።

ድጋፍን ለማነጋገር ዝግጁ ይሁኑ

ሲያነጋግሩ የመለያ ስምዎን ወይም የተመዘገበ ስልክ ቁጥርዎን ያዘጋጁ። የድጋፍ ሠራተኞች የይለፍ ቃልዎን ወይም የክፍያ ፒን ኮድዎን በጭራሽ አይጠይቁም። እነዚህን ከጠየቀ ሰው ጋር ከመነጋገር ይቆጠቡ።

በተደጋጋሚ የሚጠየቁ ጥያቄዎች